40 lat Wytwórni Emulsji Asfaltowych w Tarnowie

Może nie każdy wie albo może nie pamięta, że pierwsza Wytwórni Emulsji Asfaltowych w Polsce została zbudowana w Tarnowie. POLDIM ma i obowiązek pamiętać i satysfakcję z tego faktu, bo przecież Wytwórnia była częścią przedsiębiorstwa, które w prostej linii jest poprzednikiem naszej Spółki.

Do wybudowania tej pierwszej w kraju Wytwórni Emulsji Asfaltowych (WEA) zobowiązany został Wojewódzki Zarząd Dróg Publicznych w Krakowie (obecnie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Krakowie) przez Centralny Zarząd Dróg Publicznych. Szczególną rolę „inspirującą” miał inż. Leon Nowicki
z Centralnego Zazrądu, a odbiorcą jego apelów w Krakowie był mgr inż. Wacława Miszkinisa. Obaj panowie odwiedzili taką wytwórnię we Francji, w Paryżu. Tam zapoznali się szczegółowo z zastosowaniem emulsji asfaltowych w drogownictwie. Uznali zgodnie, że w Polsce potrzebna jest też taka wytwórnia, by produkowaną
w niej emulsją uszarstniać, regenerować i remontować nawierzchnie dróg. Budowa wytwórni oparta miała być nie o licencję, lecz o fotografie zrobione w Paryżu
i konsultacje robocze prowadzone na bieżąco bezpośrednio na budowie.
Na lokalizację tego przedsięwzięcia wybrano najpierw Warszawę, później Wadowice. Ale stało się inaczej. Przypadkowe spotkanie na korytarzu WZDP w Krakowie, pomiędzy dyrektorem Miszkinisem a inż. Janem Radziszewskim, wówczas dyrektorem Rejonu Eksploatacji Dróg Publicznych w Tarnowie, zaowocowało spontaniczną decyzją o lokalizacji Wytwórni w Tarnowie. I choć projekt był ryzykowny, bo i nie było dokumentacji technicznej, nie było zabezpieczonych środków finansowych ani materiałów, to jednak czas pokazał, że była to decyzja jak najbardziej słuszna.
Budowę hali przeznaczonej na wytwórnię rozpoczęto we wrześniu 1967 roku przy obecnej ulicy Zakładowej (wtedy Krakowskiej) przez brygadę mostową REDP. Przy jej wznoszeniu wyróżnił się majster Aleksander Prich, znakomity mechanik i budowniczy. Na wiosnę 1968 r. Wytwórnia Emulsji Asfaltowych w Tarnowie była gotowa; pierwsza w Polsce i jedyna przez wiele długich lat.
Produkcję emulsji asfaltowych rozpoczęto dokładnie 18 maja 1968 roku. Zdolność produkcyjna Wytwórni wynosiła wówczas 10 tysięcy ton rocznie. Kierownikiem Wytwórni została mgr inż. Anna Czuj-Pękalska, która wprowadziła wiele udoskonaleń. Mając poparcie swoich kolejnych przełożonych, dyrektora Jerzego Janusia, a następnie Jacka Jurka, rozbudowała zaplecze i system technologiczny oraz wykonała opracowania dla nowych rodzajów emulsji asfaltowych. Oprócz emulsji szybkorozpadowej uruchomiono produkcję emulsji wolnorozpadowej w oparciu
o własne recepty opracowane w laboratorium WEA i sprawdzane na odcinkach próbnych w terenie. Recepta na emulsję wolnorozpadową stanowiła nasz patent. Ludzie nauki w polskim i częściowo europejskim drogownictwie Annę Czuj–Pękalską nazwali pierwszą damą polskich emulsji asfaltowych. Z chwilą jej przejścia na emeryturę, kierownictwo Wytwórni objął inż. Aleksander Turlej. Obecnie dyrektorem WEA jest mgr inż. Krzysztof Cyruchin, który ceni wielkość i znaczenie powierzonego mu dorobku. Przez te wszystkie lata zwiększona została zdolność produkcyjna Wytwórni do 25 tys. ton emulsji rocznie. Przybyło zbiorników - obecnie jest ich
10 sztuk o łącznej pojemności około 500 ton. Na początku XXI wieku, z inicjatywy
i starania prezesa Jacka Jurka, utworzono „w terenie” cztery Kontenerowe Wytwórnie Emulsji Asfaltowych: w Kunicach koło Legnicy, w Pabianicach, Gdańsku
i Białymstoku. Każda Wytwórnia Kontenerowa produkuje rocznie około 7,5 tys. ton emulsji.
W Polsce obecnie oprócz tarnowskiej istnieje ponad 20 wytwórni, które w ubiegłym roku wyprodukowały ok. 110 tys. ton emulsji. W tym Wytwórnia w Tarnowie
(raz z swymi czterema kontenerowymi filiami) sprzedała odbiorcom ponad 25 tys. ton., co stanowi 1/4 rynku polskiego. Zrozumiała jest zatem troska wszystkich
o jakość emulsji, zadowolenie klienta i każdego użytkownika dróg, na których wykonywane są powierzchniowe utrwalenia emulsją asfaltową i grysami. Cały czas prowadzone są prace badawcze, trwa współpraca z Instytutem Badawczym Dróg
i Mostów oraz ze środowiskiem związanym z technologią mas na zimno. Najwięcej do zrobienia w zakresie jakości emulsji ma własne laboratorium WEA kierowane przez mgr Sławomira Słowika, gdzie od „zawsze” pracują i o każdym badaniu laboratoryjnym emulsji wiedzą wszystko panie Krystyna Ratowska i Irena Wiśniowska. Natomiast przy produkcji emulsji najdłużej pracują operatorzy: Edward Michałek i Marian Figas.
Jubileusz 40–lecia Wytwórni Emulsji Asfaltowych to dla Zarządu POLDIM-u oraz pracowników zatrudnionych tam obecnie i w przeszłości szczególny powód do dumy, bo drugiej takiej Wytwórni po prostu nie ma.

Anna Szymańczuk

Foto:

1. To oni „wymyślili” Wytwórnie Emulsji w Tarnowie – Jan Radziszewski, pierwszy dyrektor REDP w Tarnowie i Wacław Miszkinie, dyrektor
   WZDP w Krakowie
2. Od lewej: Tadeusz Pękalski, z-ca dyrektora RDP w Tarnowie, Anna Czuj - Pękalska, pierwszy kierownik WEA i Jan Radziszewski
3. Irena Wiśniowska i Krystyna Ratowska, panie które o emulsjach wiedzą wszystko
4. WEA z góry...
5. ... i od środka
6. Nasza emulsja "jedzie w Polskę" naszymi samochodami